Als maar 45% van de kiezers daadwerkelijk komt stemmen, hoe legitiem is een gemeenteraad dan eigenlijk? Is de raad dan nog steeds democratisch gekozen? Met name bij lokale verkiezingen staat de opkomst van kiezers al een tijd onder druk. Vooral jongeren laten zich (te) weinig zien bij de stembus. De Gemeente Eindhoven heeft voor de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen in maart gezocht naar nieuwe manieren om jongeren te interesseren voor de lokale politiek. Ideeën daarvoor zijn bedacht tijdens de creatieve hackathon van Design for Humanity tijdens de Dutch Design Week (DDW 2017).

De Gemeente Eindhoven is één van de zes deelnemende organisaties aan het Designing Democracy programma van Design for Humanity. Andere deelnemers zijn het Ministerie van Binnenlandse Zaken, de NS, de vereniging van Nederlandse Gemeenten, de gemeente Amsterdam en adviesbureau KokxDevoogd. Zo’n 80 ontwerpers zijn de uitdaging aangegaan om nieuwe oplossingen te vinden voor échte challenges van deze partners.

Communicatie door en voor jongeren

Naast de grote brainstormsessie tijdens de DDW, is voor de gemeente Eindhoven door Design for Humanity een intensief na-traject georganiseerd met gemeenteraadsleden. Daarin zijn tastbare projectvoorstellen ontwikkeld om jongeren naar de stembus te krijgen. De Griffie (afdeling van de gemeente die de gemeenteraad ambtelijk ondersteunt) heeft enkele hiervan vervolgens geïmplementeerd. “Na de laatste sessie zijn we direct aan de slag gegaan met een communicatiebureau uit Eindhoven dat zich vooral richt op jongeren: Jong en je wil wat, vertelt Sandra van de Meulengraaf, communicatieadviseur van de Griffie. “Met hen hebben we de concepten doorgenomen en zij konden zich hier goed in vinden. Het bureau heeft veel ervaring in communicatie door- en voor jongeren. Dat heeft ons erg geholpen.”

Politiek concreet gemaakt

In de weken voorafgaand aan de verkiezingen is een team bestaande uit zo’n 15 studenten de stad in getrokken om met andere jongeren in gesprek te gaan over de verkiezingen. “Het bleek een goede manier om jongeren op deze manier te informeren. Niet door de gemeente zelf of door politieke partijen,” aldus Sandra. Gaandeweg is geleerd wat het meest effectief is. Hoe concreter het onderwerp, hoe geïnteresseerder jongeren zijn. “Als je rechtstreeks vraagt of mensen gaan stemmen, dan is het gesprek direct afgelopen. Het bleek beter om het vanuit de inhoud in te steken, bijvoorbeeld over kamerbewoning. Ook veiligheid bleek een belangrijk thema onder jongeren. Het gaf ons daarmee direct ook inzicht in wat er speelt”.

Daarnaast heeft de gemeente een social media campagne uitgevoerd. “We wilden hen laten zien wat de gemeenteraad is en dat wat de raadsleden doen wel degelijk invloed heeft op je leefwereld”, zegt Sandra. De bedoeling is dat het instagram-account Gemeenteraad040 voortaan actief wordt ingezet.

Hogere verkiezingsopkomst

Heeft het resultaat gehad? Sandra: “De opkomst was in ieder geval hoger! Of dat ook onder jongeren zo is, weten we helaas niet. We hadden weinig tijd en budget voor de campagne. Maar we zijn zeker een goede weg ingeslagen. Voortaan willen we eerder beginnen en een blijvende band leggen met jongeren. We hebben gemerkt dat dit wel degelijk invloed kan hebben en we zijn dus eigenlijk heel positief.”